Zioła, rośliny lecznicze - A
Arcydzięgiel litwor - ( Archangelica officinalis )
Arcydzięgiel jest rośliną dwuletnią, wywodzi się z Europy Północnej,
występuje także na Syberii. W Polsce rośnie dziko w Tatrach i Sudetach.
Często jest mylony z popularnym w całym kraju arcydzięglem leśnym.
Uprawiany w wielu krajach, m.in. w Rosji, krajach skandynawskich,
Belgii, Holandii, Francji, W Niemczech, na Węgrzech i w Polsce. Dla
ludów dalekiej północy, Lapończyków, mieszkańców Grenlandii i Islandii
przez wiele wieków arcydzięgiel właściwie był jedyną, dającą się
uprawiać w tym klimacie rośliną. Gotowano tam świeże baldachy
arcydzięgla w mleku reniferów, aż uzyskały konsystencję sera i w takiej
postaci spożywano. Od wieków też roślina ta była używana do zaprawiania
wódek i likierów. Nazwa rośliny wywodzi się podobno od archanioła
Gabriela. Inna nazwa tej rośliny to Ziele Ducha Świętego, arcydzięgiel
lekarski, dzięgiel lekarski, litwor.
Surowce lecznicze;
W celach leczniczych używane są korzenie, liście i łodygi, a czasem
także i nasiona tej rośliny.
Substancje lecznicze;
Arcydzięgiel zawiera ponad 100 związków chemicznych, które są
wykorzystywane w lecznictwie. Najważniejsze z nich: olejek eteryczny,
związki kumarynowe i furanokumarynowe, garbniki, kwasy organiczne,
flawonoidy i sole mineralne. Przypuszcza się, że arcydzięgiel zawiera
czynnik pobudzający wytwarzanie interferonu przez organizm. Interferon
odgrywa kluczową rolę w odporności organizmów przeciw wirusom i
nowotworom.
Zbiór i konserwacja;
Dla celów leczniczych wykopuje się korzenie arcydzięgla w jesieni
pierwszego roku lub wiosną drugiego roku życia rośliny. Po przekrojeniu
korzenia na 3-4 części należy go suszyć w podwyższonej temperaturze, np.
na stygnącej płycie kuchennej lub kaloryferze. Liście, łodygi i ogonki
liści na wino lub do kandyzowania zbiera się w drugim roku życia
rośliny. Nasiona dwuletniej rośliny są używane do destylacji olejku lub
na napary.
Działanie;
żołądkowe, rozkurczowe, uspokajające.
Główne właściwości lecznicze arcydzięgla to regulacja pracy przewodu
pokarmowego. Pobudza on wytwarzanie soku żołądkowego, a także innych
enzymów trawiennych jak pepsyna i pentagastryna. Działa ponadto
rozkurczająco na mięśnie przewodu pokarmowego, a zwłaszcza dróg
żółciowych. Znosi więc bóle i wzdęcia brzucha. Jest lekiem przy braku
łaknienia. Arcydzięgiel zwiększa także wydalanie moczu, czym przyczynia
się do wydalania z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii.
Cenione jest działanie uspokajające wyciągów z tej rośliny (podobne do
elenium). Olejek arcydzięglowy ma właściwości bakteriobójcze, niszczy
także wiele grzybów, czym przyspiesza gojenie się ran, oparzeń i
owrzodzeń. Arcydzięgiel jest doskonałym lekiem w przypadkach
czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego. Właściwości uczulające na
działanie promieniowania nadfioletowego mogą być wykorzystane w leczeniu
łuszczycy i bielactwa. Jednocześnie trzeba pamiętać, że ludzie
spożywający przetwory arcydzięgla przy opalaniu mogą łatwo ulec
poparzeniu. Olejek arcydzięglowy może być stosowany w leczeniu bólów
korzonkowych, stawowych, mięśniobólów i nerwobólów.
A - Arnika górska
Literatura
Zielnik. Zioła łąk i ogrodów
Poszukiwanie i kolekcjonowanie ziół jest fascynującym zajęciem. Nie tylko wzbogaca wiedzę, ale może też być wspaniałą przygodą. Radość z odkrywania tajemnic roślin jest dla dzieci dużym przeżyciem i pozytywnie wpływa na uczuciowy stosunek do przyrody. Zbieranie, suszenie i układanie ziół w zielniku zachęca młodych badaczy do wspólnej zabawy z rodzicami w domu oraz do samodzielnej pracy, podczas której uczą się wytrwałości i ćwiczą koncentrację uwagi. Zielnik z pewnością przyda się na lekcjach w szkole, może też być wykorzystany przez nauczycieli na zajęciach w przedszkolach. Ta bogato ilustrowana książka zawiera wiele ciekawych wiadomości i trochę zagadek oraz rady, jak stworzyć piękny album. Na pewno będzie wspaniałym i mądrym prezentem dla dziecka Więcej ...
Choroby żołądka i dwunastnicy
Autorzy omawiają objawy, diagnozowanie oraz leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także refluksu żołądkowo-przełykowego i niestrawności czynnościowej. Udzielają praktycznych wskazówek dotyczących żywienia i stylu życia. Stosowanie się do nich może złagodzić dolegliwości towarzyszące omawianym w poradniku chorobom. Cennym uzupełnieniem są przykładowe jadłospisy ułożone dla chorych Więcej ...