Zioła, rośliny lecznicze - E
Eleuterokok kolczasty - ( Eleutherococcus senticous )
Roślina ta należy do rodziny Araliowatych (Araliaceae) i jest jednym z
najczęściej spotykanych krzewów w tajdze dalekowschodniej, a w
mieszanych lasach nadamurskich rośnie również na porębach, obrzeżach i
przy skałach, a także na odkrytej przestrzeni, tworząc często
nieprzebyte zarośla. Obszar występowania obejmuje rejony Władywostoku i
Chabarowska, południowo-wschodnie Chiny, Sachalin, Japonię i część
Korei.
Eleuterokok kolczasty jest krzewem do 2,5 m wysokim, bardzo silnie
rozgałęzionym, z nadzwyczaj rozwiniętymi organami podziemnymi.
Poszczególne gałęzie są proste, okryte jasnoszarą korą z wyrastającymi
licznymi cienkimi kolcami, ustawionymi skośnie ku dołowi. Z płytko
umieszczonego w ziemi kłącza wyrastają drobne korzenie oraz rozłogi,
niekiedy do 5 m długości. Liście palczastopięciodzielne mają ogonki do
10 cm długie, poszczególne listki są eliptyczne, na dolnej stronie na
nerwach pokryte ryżowatymi włoskami. Brzeg liścia ostro podwójnie
piłkowany. Środkowe 3 listki są wyraźnie większe od 2 bocznych. Kwiaty
małe z długimi szypułkami zebrane są w niemal kuliste baldachy,
wyrastające po kilka, rzadko po 1-2, na końcach pędów. Kwiaty
bladofioletowe są pręcikowe, męskie, natomiast kwiaty słupkowe żeńskie
są żółte. Owocem jest czarny, kulisty, błyszczący pestkowiec. Roślina
kwitnie w czerwcu, owocuje we wrześniu.
Surowce lecznicze
W celach leczniczych używane są kłącza
Substancje lecznicze
W surowcu stwierdzono obecność co najmniej 7 glikozydów nazwanych
eleuterozydami A, B, B, C, D, E i F o zróżnicowanej budowie. Jako
aglikony występują w nich trójterpen, kumaryna, steryd i lignany.
Przypuszczalnie najbardziej aktywnym związkiem jest eleuterozyd A,
złożony β-sytosterolu i glukozy, ale najważniejsze związki wydają się
jeszcze nie wykryte.
Zbiór i konserwacja
Późną jesienią wykopuje się kłącza wraz z rozłogami, obmywa z ziemi,
usuwa części zmartwiałe, tnie na małe kawałki i suszy w temp.70-80° w
suszarniach ogrzewanych. Otrzymuje się kłącza eleuterokoka kolczastego -
Rhizoma Eleutherococci, w postaci kawałków około 8 cm długich, do 4 cm
grubych, o zapachu nieco aromatycznym i smaku nieznacznie palącym.
Działanie
Działanie. Roślina nie była stosowana w lecznictwie ludowym, a jej
własności ujawniły się, gdy fitochemicy radzieccy rozpoczęli badania
różnych gatunków z rodziny Araliowatych, do której należy także słynny
żeń-szeń (Panax ginseng). Okazało się, że wyciągi z kłączy eleuterokoka
mogą w pełni zastąpić wyciągi z korzenia Panax ginseng. Mają pobudzający
wpływ na liczne ośrodki wegetatywne, na czynność gruczołów
wydzielających związki hormonalne oraz na mechanizmy odpornościowe
organizmu człowieka. Pod ich wpływem zwiększa się zdolność adaptacyjna,
możliwość długiego trwania i przetrwania nieraz w skrajnie
niekorzystnych warunkach bytowania. Skraca się okres rekonwalescencji po
przebytych ciężkich chorobach oraz zabiegach chirurgicznych, zwiększają
się też szansę przetrwania chorób wyniszczających i poważnych uszkodzeń
ciała łącznie ze złamaniami. Poprawie ulega także zdolność do pracy
umysłowej oraz kojarzenia i zapamiętywania, co ma szczególne znaczenie
dla osób w wieku podeszłym, ogólnie osłabionych i przemęczonych.
Przetwory z eleuterokoka zaleca się rekonwalescentom i osobom z
osłabieniem czynności serca, zaburzeniami krążenia krwi i wydalania
moczu, nadciśnieniem tętniczym, zbyt małą ilością czerwonych krwinek i
hemoglobiny, zaburzeniami w przyswajaniu cukrów (początkowy okres
pojawienia się cukru w moczu), osłabieniem popędu płciowego.
F - Fasola zwyczajna
Literatura
Księga ziół
Świeże zioła z własnego ogródka tchną nowe życie do Twojego domu oraz pozwolą Ci zachować zdrowie i urodę. Profesjonalne zdjęcia ułatwią CI rozmnażanie i wybór ziół do ekologicznego ogrodu. Proste, aromatyczne przyprawy ze świeżych ziół nie tylko podnoszą smak potraw, ale są bardzo zdrowe. Zioła w domu są również doskonałymi środkami czystości, chronią przed owadami i insektami Więcej ...
Encyklopedia roślin
Wielka Encyklopedia Roślin - nowe wydanie. Ten przewodnik, dotychczas najobszerniejszy i najbardziej aktualny z wydanych, został poprawiony i rozszerzony o setki nowych zdjęć i opisów oraz listy wyróżnień AGM. Obejmuje ponad 8000 dostępnych dziś roślin. Najobszerniejsza część książki ułożona została w unikalny sposób według typu rośliny, rozmiarów, okresu największej dekoracyjności i koloru. Każda z 4250 fotografii jest opatrzona opisem, symbolami określającymi jej wymagania, a w przypadku drzew i krzewów szkicem wysokościowym, przedstawiającym pokrój i rozmiary dorosłych roślin. Podane przy opisach nazwy botaniczne, synonimy i nazwy popularne, umożliwiają każdemu odnalezienie określonej rośliny. Ta wspaniała książka, z tekstem opracowanym przez zespół specjalistów i ekspertów, została zaprojektowana tak, aby stać się jednocześnie źródłem wiedzy dla znawców roślin i standardową pozycją literatury w każdej bibliotece ogrodniczej Więcej ...